Życiorys

Jan Przanowski ps. „Przan” urodził się 27 lipca 1909 roku w Warszawie w rodzinie Władysława i Teresy z Wojsznarów. Był wnukiem Edwarda, powstańca styczniowego i inżyniera, a jego stryjem był Stefan Przanowski. Egzamin maturalny zdał w Gimnazjum im. Tadeusza Reytana w Warszawie w 1929 roku, a w 1933 uzyskał tytuł magistra nauk ekonomicznych na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego. Od 19 września 1933 do 15 lipca 1934 uczył się w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, a następnie odbył praktykę w 7 pułku strzelców konnych wielkopolskich w Poznaniu. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 i 35. lokatą w korpusie oficerów rezerwy kawalerii. Od 1935 był pracownikiem Polskiego Radia w Warszawie, kolejno w Wydziale Ogólnym w Dyrekcji Administracyjnej, a następnie w Wydziale Aktualności w Dyrekcji Programowej. W 1938 wraz z 24. Pułkiem Ułanów, jako dowódca plutonu ckm, brał udział w zajęciu Zaolzia. W czasie wojny obronnej 1939 wraz z 24 Pułkiem Ułanów walczył jako dowódca 2 plutonu w szwadronie ckm i przebył szlak bojowy od Jordanowa do Lwowa. 19 września 1939 przekroczył razem z Pułkiem granicę węgierską, gdzie został internowany. W 1940 roku po ucieczce z obozu internowanych w Parkanach przedostał się do Francji, a następnie z 24 Pułkiem do Anglii. W 1944 roku otrzymał awans na stopień porucznika. Od 1 lipca 1944 walczył na froncie zachodnim jako zastępca dowódcy 2 szwadronu czołgów i dowódca 3 szwadronu czołgów 24 Pułku Ułanów w ramach 1 Dywizji Pancernej gen. S. Maczka. W 1944 awansowany na rotmistrza. Walczył we Francji — w Normandii i pod Falaise, w Belgii — w Antwerpii, w Holandii — w Bredzie i Moerdijk oraz w Niemczech — w Papenburgu i Aschendorf. W 1947 roku powrócił do Polski i podjął pracę w Biurze Prawnym Polskiego Radia, a następnie jako kierownik Wydziału Rozrachunkowego Dyrekcji Programowej. Od 1950 pracował w Biurze Planowania Polskiego Radia, zaś w latach 1955–1971 pełnił funkcję dyrektora Biura, z czasem w strukturze Komitetu ds. Radia i Telewizji. Był rozpracowany w ramach sprawy obiektowej prowadzonej w latach 1947–1972 przez Wydział II Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego dla m.st. Warszawy. Był autorem wielu wspomnień wojennych, m.in. „Bitwa pod Moerdijk” opublikowanego w pracy zbiorowej „1 Dywizja Pancerna w walce”, Brussels 1947, s. 261–265, oraz w „Księdze wspomnień: na Zachodzie”, red. J. Przanowski, S. Smoleński, Warszawa: Wyd. Radia i Telewizji, 1972, s. 84–88. Wraz ze Stanisławem Smoleńskim opracował „Skrócone kalendarium Polskiego Radia za lata 1924–1939” oraz „Kalendarz Komitetu ds. Radia i Telewizji za lata 1944–1973”. Był trzykrotnie żonaty, ale bezdzietnie. Zmarł w Warszawie 6 grudnia 1980 roku i spoczywa na cmentarzu Bródnowskim, w kwaterze 18 K-32.

Fotografie