Koszary 24 Pułku Ułanów
Garnizon Białych Ułanów w Kraśniku
Koszary 24 Pułku Ułanów w Kraśniku były przez niemal siedemnaście lat centrum codziennego życia Białych Ułanów. To tutaj mieszkano, szkolono ludzi i konie, przechowywano sprzęt, pielęgnowano pułkowe tradycje, a pod koniec lat trzydziestych przygotowano jednostkę do przejścia z kawalerii konnej do zmotoryzowanej.
Kraśnik — stały garnizon Pułku
Po wojnie polsko-bolszewickiej Pułk kilkakrotnie zmieniał miejsce postoju. Służył kolejno m.in. w Żółkwi, Dębicy, Staszowie, Pińczowie i Jarosławiu. W kwietniu 1922 roku oba dywizjony połączyły się w Kraśniku, który stał się stałym garnizonem 24 Pułku Ułanów.
Od tego momentu koszary stały się sercem jednostki. Mieściły dowództwo, pomieszczenia szwadronów, stajnie, magazyny oraz zaplecze potrzebne do szkolenia i codziennej służby. Kraśnik przestał być tylko miejscem postoju — stał się miastem trwale związanym z historią Białych Ułanów.
Każdy powrót Pułku z ćwiczeń i manewrów oznaczał powrót do normalnego rytmu garnizonowego. W kronice Pułku zachowały się opisy powitań ułanów przed bramą koszar przez mieszkańców Kraśnika, dzieci szkolne i rodziny żołnierzy.
Budowa stajni w koszarach
Plan koszar
Plan koszar 24 Pułku Ułanów w Kraśniku
Codzienność w koszarach
W latach dwudziestych i pierwszej połowie lat trzydziestych rytm koszar wyznaczały szkolenie, służba i opieka nad końmi. Ułani ćwiczyli jazdę konną, strzelanie, musztrę i działania polowe. Koszary były zarazem miejscem odpoczynku, nauki i życia całej pułkowej społeczności.
Oficerowie 24. Pułku Ułanów z generałem brygady Eugeniuszem Ślaskim dowódcą 4. Dywizji Kawalerii we Lwowie, podczas uroczystości powitania generała przed budynkiem koszar Pułku w Kraśniku, lato 1924
Przysięga rekrutów rocznika 1915. 7 grudnia 1936 roku
W koszarach odbywały się również najważniejsze uroczystości pułkowe. Organizowano apele, defilady, zawody strzeleckie i sportowe, szkolenie podoficerów oraz tradycyjne obchody święta Pułku. Życie garnizonu przenikało się przy tym z życiem Kraśnika — ułani uczestniczyli w miejskich uroczystościach, nabożeństwach i obchodach świąt państwowych.
Rozbudowa i modernizacja
Budynek wartowni, oddana do użytku w 1936 roku. Głównym budowniczym był Jan Chmielowiec.
Po objęciu dowództwa przez płk. dypl. Kazimierza Dworaka w 1932 roku rozpoczęto systematyczne poprawianie warunków służby. Powstały sala gimnastyczna i świetlica pułkowa, polepszono pomieszczenia szwadronów, a w całym rejonie koszar układano chodniki i brukowano drogi.
Wyremontowano budynek dowództwa oraz kasyna oficerskie i podoficerskie. Powstały kort tenisowy i place sportowe, odnawiano stajnie, okna i drzwi, a teren koszar porządkowano, grodzono i obsadzano zielenią. Garnizon stopniowo zmieniał się w coraz lepiej zorganizowane zaplecze dużej jednostki kawalerii.
W 1937 roku nastąpiła największa zmiana. Wraz z motoryzacją 24 Pułku Ułanów konie zaczęły ustępować miejsca samochodom i motocyklom. Po ich odesłaniu część stajni przebudowano na garaże, a do Kraśnika zaczął napływać sprzęt motorowy. W tych samych murach rozpoczęło się szkolenie kierowców i przygotowanie szwadronów do działania jako jednostka zmotoryzowana.
1922–1939
Koszary w Kraśniku były miejscem, w którym 24 Pułk Ułanów dojrzewał, budował swoje tradycje i przeszedł drogę od pułku konnego do nowoczesnej jednostki zmotoryzowanej.